Jak rozpoznać, że wycena software house'u jest zawyżona, i o co zapytać przed podpisaniem umowy?

Serwis prowadzi zespół tomekniedzwiecki.pl — szczegóły powiązania w O serwisie.

Dlaczego wyceny bez rozbicia nie da się sprawdzić?

Bo pojedyncza kwota nie zawiera ani jednej wielkości, którą da się z czymkolwiek porównać. Construx opisuje to zjawisko jako stożek niepewności: wycena zrobiona przez wprawnego szacującego na etapie wstępnej koncepcji bywa zawyżona lub zaniżona czterokrotnie, a całe pasmo błędu jest szesnastokrotne.

To granica dokładności, nie przeciętna wpadka. Materiał Construx zaznacza wprost, że stożek pokazuje najlepszy możliwy przypadek dla doświadczonych szacujących, a zrobić gorzej jest łatwo. Zobowiązanie podjęte na tym etapie niesie błąd od dwukrotnego do czterokrotnego.

Wniosek dla kupującego jest praktyczny. Nie sprawdzasz kwoty, tylko sposób jej powstania: liczbę godzin, stawkę i narzuty. Kwota bez tych trzech liczb nie jest wyceną, tylko deklaracją, której nikt z zewnątrz nie zweryfikuje.

Ceny pakietowe polskich wykonawców zebrane z cenników zestawia osobny materiał: ile kosztuje MVP w Polsce. Tu chodzi o co innego: jak rozłożyć na czynniki jedną ofertę, którą masz na biurku.

Na które 12 pytań uczciwy wykonawca odpowiada liczbą?

Każde z 12 pytań ma odpowiedź w postaci liczby, nazwy dostawcy albo zapisu w umowie. Jeżeli na większość z nich słyszysz zdanie ogólne, nie kupujesz wyceny, tylko obietnicę. Pierwsze cztery odsłaniają strukturę ceny, kolejne cztery zakres, ostatnie cztery umowę.

Zestawienie redakcji, 10 września 2026 r. Pytania 9, 11 i 12 mają oparcie w przepisach opisanych w dalszych sekcjach, reszta jest czysto rachunkowa.

Ten sam zakres, dwie wyceny — gdzie puchnie rachunek?

Przy identycznym zakresie i identycznej stawce dwie oferty potrafią różnić się o 51 procent, a cała różnica siedzi w narzutach. Poniżej policzony scenariusz redakcji: trzy moduły opisane co do funkcji, wycenione godzinami przemnożonymi przez publikowaną stawkę od 250 zł netto za godzinę z cennika Exulto, odczytanego 10 września 2026 r.

Godziny bazowe są założeniem scenariusza, wypisanym po to, żeby oba warianty startowały z tego samego miejsca. Nie są cennikiem żadnego wykonawcy ani normą rynkową.

Teraz ta sama praca w dwóch wariantach narzutów. Wariant A to oferta z rozpisanymi pozycjami, wariant B to oferta ostrożna, w której każdy narzut idzie w górę. Stawka i godziny bazowe są w obu takie same.

Różnica wynosi 24 000 zł netto, czyli 51 procent wariantu A, przy zerowej różnicy w zakresie. Narzuty to w wariancie A 59 ze 187 godzin, czyli 32 procent rachunku, a w wariancie B 155 z 283 godzin, czyli 55 procent. To wyliczenie redakcji na liczbach z tabeli.

Doliczając podatek od towarów i usług według stawki podstawowej, wariant A kosztuje 57 502,50 zł brutto, a wariant B 87 022,50 zł brutto. Klient, który zobaczy tylko te dwie kwoty końcowe, nie ma z czego wyczytać, że kupuje dokładnie to samo.

Ten sam mechanizm działa w drugą stronę. Cena pakietowa bez godzin, na przykład opublikowana przez Grupę Improve pozycja „komunikacja z Twoim ERP” od 45 000 zł netto (odczyt 10 września 2026 r.), może kryć oba warianty i każdy pomiędzy nimi.

Ile kosztuje godzina programisty i co siedzi w stawce?

Godzina samego programisty wychodzi na 97–107 zł, licząc ze średnich wynagrodzeń B2B, a publikowana stawka wykonawcy jest od niej 2,3–2,6 razy wyższa. W Raporcie Wynagrodzeń IT Just Join IT (dane za 2025 r.) średnie wynagrodzenie B2B wynosi 16 369 zł miesięcznie w kategorii JavaScript i 18 000 zł w Mobile.

Przy 168 godzinach miesiąca rozliczeniowego, czyli 21 dniach po 8 godzin, daje to 97 i 107 zł. To założenie scenariusza, wypisane po to, żeby przeliczenie dało się powtórzyć.

Publikowana stawka od 250 zł netto za godzinę z cennika Exulto jest zatem co najmniej 2,6 razy wyższa niż koszt godziny programisty JavaScript i 2,3 razy wyższa niż w kategorii Mobile. To wyliczenie redakcji na obu źródłach.

Ta różnica nie jest sama w sobie marżą. Pokrywa testy, przeglądy kodu, sprzedaż, urlopy, rekrutację i gotowość do zastąpienia osoby, która odchodzi. Dlatego drugie pytanie z checklisty brzmi tak, jak brzmi.

Praktyczny wniosek jest jeden. Jeżeli wykonawca podaje stawkę 250 zł za godzinę, a potem osobno dolicza 20 procent za PM i 30 procent za QA, zapytaj, czego dokładnie nie obejmuje stawka. To pytanie o podwójne liczenie, nie o rabat.

Średnie wynagrodzenia B2B dla ról wspierających są w tym samym raporcie niższe niż dla programistów: 14 863 zł w kategorii Testing i 16 503 zł w PM, czyli 88 i 98 zł za godzinę. Jedna stawka dla wszystkich ról to zawsze uśrednienie w górę.

Ryczałt czy kosztorys — kto płaci za niedoszacowanie?

Wybór modelu wynagrodzenia decyduje o tym, kto ponosi koszt błędu w szacunku, i dlatego wprost tłumaczy wysokość bufora. Przy wynagrodzeniu ryczałtowym wykonawca nie może żądać podwyższenia, nawet gdy w chwili zawarcia umowy nie dało się przewidzieć rozmiaru ani kosztów prac.

Przy wynagrodzeniu kosztorysowym jest odwrotnie. Jeżeli zestawienie planowanych prac sporządził wykonawca, może żądać podwyższenia tylko wtedy, gdy mimo należytej staranności nie mógł przewidzieć prac dodatkowych. Ryzyko rozkłada się wtedy inaczej i bufor powinien być mniejszy.

Podstawa: ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. 2026 poz. 795, artykuły 630 i 632.

Stąd bierze się konkretne pytanie do oferty ryczałtowej: skoro cena jest zamknięta, jaki bufor ryzyka w niej siedzi i od czego został policzony. Wykonawca, który odpowiada, że bufora nie ma, albo nie rozumie własnej wyceny, albo go ukrywa.

Po odbiorze działa jeszcze odpowiedzialność za wady dzieła, do której stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży. Wada fizyczna stwierdzona przed upływem dwóch lat od wydania mieści się w tym reżimie, jeśli umowa go nie modyfikuje.

Podstawa: Kodeks cywilny, tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. 2026 poz. 795, artykuły 638 i 568.

Kiedy przechodzą prawa do kodu i dlaczego to zmienia cenę?

Zdanie „kod będzie Państwa” nic nie znaczy, dopóki umowa nie wymienia pól eksploatacji: umowa o przeniesienie praw majątkowych i licencja obejmują wyłącznie pola wyraźnie w nich wymienione. Bez wyraźnego postanowienia o przeniesieniu przyjmuje się, że twórca udzielił licencji.

Licencja bez zapisanego okresu uprawnia do korzystania przez pięć lat, a potem wygasa. Przeniesienie praw majątkowych wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności, więc ustalenie mailowe nie wystarcza.

Podstawa: ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. 2025 poz. 24, artykuły 41, 53, 65 i 66.

Dla wyceny ma to twardy skutek: oferta z przeniesieniem pełni praw i oferta licencyjna to dwa różne produkty, a porównywanie ich po kwocie jest bez sensu. Szerzej piszemy o tym w tekstach komu należy kod oraz czyj jest kod z narzędzi AI.

Jak sprawdzić ofertę w 30 minut?

Wystarczy pięć kroków i arkusz kalkulacyjny, bez znajomości programowania.

1. Wypisz z oferty każdą pozycję i dopisz przy niej godziny. Pozycje bez godzin zaznacz — to lista pytań do wykonawcy.
2. Podziel kwotę przez sumę godzin. Wynik to realna stawka za godzinę; porównaj ją z tą, którą wykonawca podał ustnie.
3. Policz udział pozycji, które nie są programowaniem. Powyżej połowy rachunku pytaj o każdą z nich osobno.
4. Sprawdź, czy przy integracjach padają nazwy dostawców. Bramka płatności to integracja, nie moduł pisany od zera.
5. Znajdź w umowie moment przejścia praw, pola eksploatacji, model wynagrodzenia i termin odpowiedzialności za wady.

Jeżeli po tym ćwiczeniu nie potrafisz podać liczby godzin i stawki, oferta nie nadaje się do porównania z żadną inną. Wtedy jedyne sensowne pytanie brzmi: proszę o tę samą cenę rozpisaną na godziny.

Warto też policzyć koszt po odbiorze, bo on nie mieści się w żadnej z tych pozycji — rozkład trzyletniego rachunku pokazujemy w tekście ile kosztuje aplikacja przez 3 lata. Ceny samych bramek płatności zestawiamy w materiale płatności w MVP.