Ile firm upada w pierwszym roku działalności w Polsce?

Serwis prowadzi zespół tomekniedzwiecki.pl — szczegóły powiązania w O serwisie.

Ile firm upada w pierwszym roku — rocznik po roczniku

W każdym z sześciu ostatnich roczników badanych przez GUS pierwszego roku nie przetrwało od 30,7% do 47,9% nowych firm. Średnia prosta z tych roczników to 36,2% (nasze wyliczenie).

GUS publikuje odsetek firm, które przetrwały. Odsetek tych, które odpadły, to dopełnienie do 100% — liczymy go sami.

Najświeższy rocznik to 2024: z 281 846 firm, które zadeklarowały rozpoczęcie działalności, do 2025 r. aktywnych pozostało 192 714. Różnica to 89 132 firmy (nasze wyliczenie).

Rocznik 2021 wypadł najgorzej — prawie co druga firma nie dotrwała roku.

Kto odpada w pierwszym roku najczęściej?

Rozrzut między grupami firm jest większy niż między rocznikami. Tabela pokazuje rocznik 2024 według formy prawnej, zatrudnienia i wybranych sekcji PKD (GUS, publikacja z 30 stycznia 2026 r.; kolumna „nie przetrwało” to nasze wyliczenie).

Z cech firmy najmocniej różnicuje zatrudnienie. Firmy z pracownikami stanowiły 37,7% rocznika 2024, ale 49,3% tych, które nie dotrwały roku (nasze wyliczenie). Firmy bez etatów odpadały rzadziej: 25,8% wobec 41,3%.

To korelacja, nie dowód przyczyny. Wniosek redakcji jest praktyczny: im niższe koszty stałe w pierwszym roku, tym więcej czasu na znalezienie klientów.

Czy po pierwszym roku robi się bezpieczniej?

Tak, i to wyraźnie. Między 2024 a 2025 r. z firm, które miały za sobą pierwszy rok, odpadło 9,4% w roczniku 2023, 7,8% w roczniku 2022, 7,2% w roczniku 2021 i 6,1% w roczniku 2020 (GUS; odsetki to dopełnienie wskaźników przeżycia 90,6%, 92,2%, 92,8% i 93,9%).

Pierwszy rok jest więc ponad trzy razy groźniejszy niż drugi: 31,6% wobec 9,4% (nasze wyliczenie). Ile firm dotrwa pięciu lat od założenia — około 42% — policzyliśmy w tekście o przeżywalności firm w Polsce, który rozbiera też mit „przeżywa jedna na dziesięć”.

Dlaczego Eurostat podaje 18%, a GUS 41% dla tego samego rocznika?

Bo liczą różne populacje. GUS bada wszystkie przedsiębiorstwa niefinansowe, które zadeklarowały rozpoczęcie działalności, a ich aktywność ustala na podstawie rejestru statystycznego.

Eurostat w statystyce demografii przedsiębiorstw uznaje firmę za przeżytą, jeśli w kolejnym roku wykazała obrót, zatrudnienie lub inwestycje w dowolnej jego części. Narodziny też liczy tylko tam, gdzie powstały nowe czynniki produkcji, a reaktywacja w ciągu dwóch lat nie jest ani narodzinami, ani śmiercią.

W danych dla Polski jednostka jest aktywna, gdy rejestr VAT, ZUS albo badania przedsiębiorstw pokazują obrót lub zatrudnienie (opis metody Eurostatu dla Polski).

Dane: Eurostat, zbiór bd_size (aktualizacja 2 października 2026 r., odczyt 7 października 2026 r.); kolumna „nie przetrwało” to nasze wyliczenie.

Nasza interpretacja: GUS liczy firmy od deklaracji rozpoczęcia działalności, a Eurostat od pierwszego obrotu lub zatrudnienia. Do pytania „ile zgłoszonych firm odpada” bierz GUS, do pytania „ile działających firm odpada” — Eurostat.

Upadek a upadłość: ile firm ogłasza niewypłacalność?

Formalna upadłość to margines. Według Coface w 2025 r. niewypłacalność ogłosiło 6 566 firm w Polsce, o 17,8% więcej niż rok wcześniej — wliczając postępowania restrukturyzacyjne.

Dla skali: tylko z jednego rocznika 89 132 firmy nie dotrwały roku. Większość firm kończy się wykreśleniem z rejestru albo zawieszeniem, nie wnioskiem do sądu (wniosek redakcji).

Rejestr REGON pokazuje to samo z drugiej strony. W 2025 r. wpisano do niego 367,2 tys. nowych podmiotów i wykreślono 224,7 tys., a na koniec roku 828,4 tys. podmiotów miało zawieszoną działalność; 95,9% z nich to osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą (GUS).

Z czym mają kłopot firmy, które przetrwały?

GUS nie pyta o przyczyny zamknięcia — firm, które odpadły, nie ma już w badaniu. Pyta za to o trudności te, które przetrwały, i to jest najbliższa wskazówka, na co uważać.

Wśród firm z rocznika 2023 aktywnych w 2025 r. 77,6% nie zgłosiło żadnych trudności. Trudności popytowe, czyli kłopot ze sprzedażą, zgłosiło łącznie 18,1% (same popytowe 2,3% i oba rodzaje 15,8%).

W tej grupie najczęstsze powody to:

• zbyt duża konkurencja na rynku — 73,1%,
• niewystarczające środki, jakimi dysponują klienci — 53,3%,
• firma niedostatecznie znana na rynku — 45,8%,
• nieuczciwe praktyki innych firm — 39,7%.

Wśród firm z trudnościami podażowymi najczęściej wskazywano wysokie obciążenia na rzecz budżetu (66,3%), niejasne i niestabilne przepisy (64,4%) oraz wysokie pozapłacowe koszty pracy (62,1%).

A firma oparta na aplikacji albo startup?

Statystyka publiczna nie wyodrębnia startupów ani firm „z aplikacją”. Najbliższy przekrój to sekcja „Informacja i komunikacja”, do której w PKD 2007 (tej klasyfikacji używa badanie GUS) należy m.in. działalność związana z oprogramowaniem.

Ta sekcja odpada w pierwszym roku najrzadziej: w roczniku 2024 — 16,8% wobec 31,6% dla wszystkich firm (GUS), a według Eurostatu 9,89% firm z 2023 r. W roczniku 2023 aż 89,5% firm z tej sekcji, które przetrwały do 2025 r., nie zgłosiło żadnych trudności.

Popularne „90% startupów upada” nie pochodzi z polskiej statystyki publicznej. Skąd się wzięło, rozbiera wspomniany wyżej tekst o przeżywalności.

Co sprawdzić, zanim wydasz pieniądze na własną firmę?

Dane nie mówią, czy Twoja firma przetrwa. Mówią, gdzie nowe firmy najczęściej się potykają — i to można sprawdzić przed startem:

1. Koszty stałe pierwszego roku. Firmy bez etatów odpadały rzadziej (25,8% wobec 41,3%). Policz, ile miesięcy bez przychodu wytrzymasz.
2. Popyt przed budową. Konkurencja i brak pieniędzy u klientów to dwa najczęstsze kłopoty ze sprzedażą. Tańsza kolejność niż „najpierw buduję”: ile kosztuje test pomysłu.
3. Konkurencja jako dowód rynku. Jak ją czytać, opisuje tekst konkurencja — dowód rynku czy wyrok.
4. Plan na pierwszych klientów. 45,8% firm z kłopotami ze sprzedażą mówi, że jest za mało znana. Budżet pierwszych 90 dni: ile kosztuje promocja aplikacji.
5. Scenariusz „nie zarabia” w umowie z wykonawcą. Zapisz, co płacisz, gdy przychodu nie ma. Jak ten scenariusz rozwiązuje wydawca serwisu, opisuje jego karta co, jeśli aplikacja nie zarobi na tomekniedzwiecki.pl.