Kto ma prawa do aplikacji zbudowanej na zlecenie i co musi być w umowie, żeby były Twoje?

Serwis prowadzi zespół tomekniedzwiecki.pl — szczegóły powiązania w O serwisie.

Kto ma prawa do kodu, gdy umowa milczy: etat, umowa o dzieło i B2B

Z trzech typowych form współpracy tylko jedna przenosi prawa do programu automatycznie, i jest to etat. Przy umowie o dzieło oraz przy kontrakcie B2B prawa zostają u wykonawcy tak długo, aż umowa wyraźnie ich nie przeniesie.

Przy etacie działają zresztą dwa różne przepisy. Dla programu komputerowego pracodawca nabywa prawa majątkowe z mocy ustawy, o ile umowa nie stanowi inaczej.

Dla grafiki, tekstów i dokumentacji mechanizm jest słabszy: prawa przechodzą dopiero z chwilą przyjęcia utworu i tylko w granicach celu umowy o pracę oraz zgodnego zamiaru stron.

Podstawa: art. 12 i art. 74 ustawy z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Źródło: ustawa o prawie autorskim, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 24; odczyt 10 września 2026 roku.

W wierszu pierwszym kryje się pułapka, o której wzory milczą. Jeżeli pracodawca w ciągu dwóch lat od przyjęcia utworu nie przystąpi do rozpowszechniania utworu przeznaczonego w umowie o pracę do rozpowszechnienia, twórca może wyznaczyć mu na piśmie termin, po którego bezskutecznym upływie prawa wracają do twórcy.

Jeżeli kod pisał model AI albo aplikacja powstała w no-code, punkt wyjścia jest inny — rozstrzyga to osobny tekst o tym, czyj jest kod wygenerowany przez AI i aplikacja zbudowana w no-code.

Dlaczego zapłata i mail „przenoszę prawa” niczego nie przenoszą

Do przeniesienia autorskich praw majątkowych ustawa dopuszcza dwie formy: pisemną pod rygorem nieważności oraz równoważną jej elektroniczną z kwalifikowanym podpisem. Faktura, przelew i „ok” w mailu nie przenoszą niczego.

Podstawa: art. 53 ustawy o prawie autorskim oraz art. 78¹ Kodeksu cywilnego.

Druga bramka to zakres. Umowa obejmuje wyłącznie pola eksploatacji wymienione w niej wprost, więc formuła „wszystkie pola eksploatacji” nie zastępuje listy.

Dla samego programu lista jest krótka i wynika z art. 74 ust. 4: zwielokrotnianie, wprowadzanie zmian w programie oraz rozpowszechnianie. Bez punktu drugiego kupujesz kod, którego formalnie nie wolno ci rozwijać.

Aplikacja to jednak nie tylko program. Interfejs, ikony, teksty, zdjęcia i dokumentacja są zwykłymi utworami, więc właściwy jest dla nich katalog pól z art. 50, a ten wymienia inne czynności.

Umowa przenosząca prawa „na polach z art. 74 ust. 4” zostawia więc warstwę graficzną i teksty poza zakresem. To najczęstsza luka w gotowych wzorach.

Co dzieje się z prawami, gdy wynagrodzenie wykonawcy zależy od przychodu aplikacji, opisuje osobny tekst: do kogo należy kod aplikacji budowanej w modelu revenue share.

Kod źródłowy, repozytorium i podwykonawcy: czego prawo nie da ci samo

Przeniesienie praw nie wydaje ani jednego pliku. Ochrona obejmuje wszystkie formy wyrażenia programu, więc prawa dotyczą i źródeł, i wersji skompilowanej, ale obowiązek wydania czegokolwiek musi wynikać z umowy.

Podstawa: art. 74 ust. 2 ustawy o prawie autorskim.

Drugi próg to poprawianie błędów. Osoba, która legalnie weszła w posiadanie programu, może je poprawiać bez zgody uprawnionego, ale tylko wtedy, gdy umowa nie stanowi inaczej — a bywa, że stanowi.

Trzy uprawnienia są za to nienaruszalne: kopia zapasowa, badanie działania programu oraz dekompilacja w celu współdziałania z innym programem. Postanowienia umowne sprzeczne z nimi są nieważne z mocy ustawy.

Podstawa: art. 75 i art. 76 ustawy o prawie autorskim.

Łańcuch praw: kto naprawdę napisał twój kod

Wykonawca przeniesie tylko te prawa, które sam ma. Software house zatrudniający programistów na etacie ma prawa do programu z mocy ustawy; ten, który pracuje z podwykonawcami na B2B, musi je najpierw od nich kupić.

Stąd dwa zapisy, których nie zastąpi żadna klauzula o przeniesieniu: oświadczenie wykonawcy, że przysługują mu pełne prawa do całości dzieła, oraz jego odpowiedzialność za roszczenia osób trzecich.

Repozytorium to trzecia warstwa, już poza prawem autorskim. Konto, na którym leży kod, podlega regulaminowi platformy, dlatego organizacja w serwisie hostingowym ma być twoja od pierwszego dnia, a nie przekazywana na koniec.

Wydanie ma też wymiar rzeczowy: bez spisanego zakresu nie wiadomo, co jest przedmiotem odbioru — pokazuje to tekst o tym, jak spisać zakres pierwszej wersji aplikacji, żeby wycena i termin miały sens.

Biblioteki open source: co twoja aplikacja dziedziczy razem z kodem

Pięć najczęstszych licencji nakłada pięć różnych obowiązków, a dwie z nich potrafią objąć całą twoją aplikację. Prawa do kodu napisanego na zlecenie nie obejmują bibliotek, z których ten kod korzysta.

Źródło: teksty licencji w rejestrze SPDX oraz na stronach Open Source Initiative i Apache Software Foundation, odczyt 10 września 2026 roku.

Praktyczna różnica między GPL a AGPL jest tu najważniejsza. Aplikacja webowa zwykle nikomu nie jest przekazywana, więc obowiązki z GPL mogą się nie uruchomić — AGPL rozciąga je wprost na użytkowników łączących się przez sieć.

Dlatego w umowie ma stać konkret, a nie deklaracja o „licencjach permisywnych”: lista zależności z licencjami, zakaz wprowadzania GPL i AGPL bez pisemnej zgody oraz obowiązek aktualizacji tej listy przy każdym odbiorze.

Ile kosztuje odkupienie praw po fakcie: rachunek na publicznych stawkach

Zapis o przeniesieniu praw wyceniają publicznie trzy kancelarie, na 400–1 497 zł netto. Ten sam brak zapisu, rozstrzygany po fakcie przed sądem, daje w policzonym scenariuszu 68 400 zł ryzyka po stronie zamawiającego.

Założenia scenariusza: aplikacja odebrana i zapłacona, umowa bez klauzuli o przeniesieniu praw, dalszy rozwój prowadzi kto inny, a stosowne wynagrodzenie za zgodę na korzystanie strony ustalają na 30 000 zł.

Rachunek pomija koszt własnego pełnomocnika, czas i przestój wdrożenia. Nawet w tej okrojonej wersji różnica między zapisem w umowie a sporem o te same prawa wynosi od 46 do 171 razy.

Nie znaleźliśmy w publicznych cennikach kancelarii pozycji „odkupienie praw autorskich po zakończeniu projektu” w stanie na 10 września 2026 roku. Wyceniane jest sporządzenie dokumentu, a nie cena samych praw, którą ustalają strony.

Tania jest też pierwsza reakcja drugiej strony: wezwanie do zapłaty w związku z naruszeniem praw autorskich kosztuje w cenniku KRMP od 350 zł, a dochodzenie roszczeń ta sama kancelaria wycenia indywidualnie.

Checklista: dziesięć punktów, które muszą być w umowie

Poniższe dziesięć punktów zamyka luki opisane wyżej. Kolejność odpowiada temu, co najczęściej pęka przy odbiorze i przy rozstaniu.

1. Forma. Pisemna pod rygorem nieważności albo elektroniczna z kwalifikowanym podpisem; skan i wiadomość e-mail nie wystarczą.
2. Pola eksploatacji programu. Trzy punkty z art. 74 ust. 4 wypisane wprost, ze zwielokrotnianiem i wprowadzaniem zmian włącznie.
3. Pola dla reszty aplikacji. Osobna lista dla grafiki, tekstów i dokumentacji, oparta na katalogu z art. 50.
4. Prawa zależne. Zezwolenie na wykonywanie i rozporządzanie nimi; bez tego zostają przy twórcy.
5. Moment przejścia praw. Związany z odbiorem i zapłatą, z pisemnym zawiadomieniem o przyjęciu albo o odmowie przyjęcia.
6. Łańcuch praw. Oświadczenie wykonawcy, że nabył prawa od pracowników i podwykonawców, oraz jego odpowiedzialność za roszczenia osób trzecich.
7. Zależności open source. Lista bibliotek z licencjami, zakaz GPL i AGPL bez pisemnej zgody, aktualizacja listy przy każdym odbiorze.
8. Wydanie kodu. Źródła, migracje bazy, konfiguracja, skrypty wdrożeniowe i dokumentacja, z terminem i skutkiem zwłoki.
9. Konta na twój podmiot. Organizacja w repozytorium, domena, bramka płatności i klucze wystawione na ciebie, nie na wykonawcę.
10. Brak warunku, którego nie kontrolujesz. Przejście praw nie może zależeć od progu przychodu ani od zdarzenia po stronie wykonawcy.

Umowa nie zamyka jeszcze warstwy danych. Powierzenie przetwarzania i eksport bazy to osobny temat, opisany w tekście o tym, co z RODO wdrożyć w kodzie, a nie tylko w regulaminie.

To nie jest porada prawna. Powyższe to opis przepisów i publicznych dokumentów w stanie na 10 września 2026 roku; konkretną umowę oceń z prawnikiem, który zna twój projekt.